İsrail, Hamas’ın Siyasi Büro Şefi İsmail Haniye’yi 31 Temmuz 2024, sabaha karşı Tahran’da kaldığı konutta gerçekleştirilen suikastla şehit etti. Bu olay bölgede çok köklü değişikliklere neden olmayacak gibi olursa da bazı sonuçlar doğurması kaçınılmaz. Özellikle İran’ın yeni seçilen Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan’ın resmî yemin törenine katılmak üzere Tahran’da bulunduğu ve özel korunaklı olarak basına yansıyan devlet konukevi tarzındaki binada, kısa mesafeden atılan balistik bir füze ile odasında koruması ile birlikte şehit edildiği, dünya basınına acil haber olarak düştü.
Olayı öğrendiğimizde, kalbimizde bir sızı hissettik, tüm ülke vatandaşları olarak. Haniye’ye karşı içimizde bir sevgi oluşmuştu, simasındaki nurun bizleri çok etkilemiş olduğunu, tüm İslâm, camiası olarak hissettik ve gerçekten çok üzüldük. Yakın zamanda ailesinin fertlerini Gazze’de şehit vermesi sonrası, “Hiçbir yakınım, Gazze’dekilerden daha kıymetli değil” beyanı hepimizi etkilemişti. İmanının kavî ve hayatının İslâm üzere oluşu her kesimi etkilemişti. Gerçekten vatanı için her şeyini feda edenlerden olmuştu. Haniye gerçekten çok sevilen bir isimdi. Bizler şahidiz.
Mısır ve Katar’ın arabuluculuğunda ateşkes görüşmelerinin yürütüldüğü bir sırada, özellikle Gazze’de ateşkesin sağlanması adına adımlar atılması söz konusu iken, böyle haince bir saldırı neticesinde Haniye’nin şehit edilmesi, barış görüşmelerinin yönünü değiştirebilir mi? Savaş yanlısı lobilerin bu olayı planladığı aşikâr, ayrıca Netanyahu bu sürecin barışçıl şekilde yön değiştirmesinden de rahatsızdı. Çünkü içerde kendisine karşı inanılmaz protestolar var ve halkın desteği de azalmış durumda, istifa etmesi yönünde gösteriler had safhada. Durumu kurtarmak için savaştan beslenmesi gerekiyor. Biden yönetimi ise uluslararası toplumdan gelen barışa yönelik baskıları görmezden gelen tutum içinde. Bölge, savaşın yayılmasını isteyen silâh baronlarının lobi faaliyetleri ile böyle kurgulanmış olabilir.
Bu terör eylemi, mevcut gerilimin dozunu azaltmayacaktır fakat Gazze’de faaliyet gösteren diğer grupları da tetikleyecektir. Barış sürecinin askıda kalmaması için, bir an önce İsrail ve Hamas liderlerinin Mısır ya da Katar’da görüşmelere devam etmesi, dünya barışı için elzem. Birde İran ve Hizbullah faktörü devreye girerse bölge yangın yerine dönebilir. Gerilimin bölgede düşürülmesi ve kalıcı barış için adımların atılması şart. Hamas, İran, Lübnan ve İsrail’in bu süreci nasıl işletecekleri tüm dünyaca izleniyor. Eski Başkan Halid Meşal’den ziyade askerî kanatın sorumlusu ve tünellerde gezen Yahya Sinwar’ın Hamasın yeni lideri seçilmesi, barıştan çok savaş eğilimli gibi görünüyor olsa da Yahya Sinwar’ın barış için hazır olduğunu söylemesi de muhteşem bir gelişme, çünkü geride sıkışıp kalan halkının selâmeti için barışı isteyecektir.
Uzun süredir İzzeddin el-Kassam Tugayları Komutanı Muhammed ed-Dayf ile Hamas’ın Gazze sorumlusu Yahya Sinwar’ın peşinde olan İsrail’in hedef değiştirerek, Haniye’ye suikast düzenlemesi, barışı askıya almış durumda. 01 Ağustos 2024 de, Hamas’ın askerî kanadı İzzeddin El Kassam Tugaylarının lideri Muhammed ed-Dayf içinde “etkisiz hâle getirildi” ifadesi basına yansıdı. Doğru olduğu teyit edildi.
İsrail’in Haniye’yi hedef alması, Gazze’de siyasî çözümü engellemek dışında bir anlamı taşımıyor. Kısacası Gazze’de çözüm tekrar yara almış durumda. Ayrıca Tahran’ın kalbinde bu olayın yaşanması, İran ve vekillerini sıcak çatışmalara çekmenin senaryosu. İran hâlâ bu olaya yönelik cevabını verme noktasında hazırlıklar yaptığını söylemekle yetinirken, silâh lobileri, aslında attıkları bir taşla, Lübnan’daki Hizbullah’ı, İran’daki devrim muhafızlarını ve Hamas’ın tekrardan savaşın içine çekilmesini istiyorlar.